صحنه هايي از فيلم " پسرك چشم آبي " مستندي درباره جواد مجابي

تهيه كننده و كارگردان : حسن لطفي

تصوير بردار : محمد رضا تيموري /تدوين و صدا گذاري :حامد كلجه اي

 صدا : مهرداد عباسپور/ موسيقي متن :مسعود سخاوت دوست

عكس : تورج خامنه زاده / مشاور كارگردان : محمد حسيني

با حضور : محمود دولت آبادي / سيمين بهبهاني / محمد علي سپانلو / ايران درودي / نوذر آزادي / مهدي سحابي / محمد بهارلو /محمد محمد علي / نا ستين ، حسين و پوپك مجابي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اين روزها حسابي دارم كات مي زنم ؛ يه كار صنعتي ( معرفي پنج كارخانه بزرگ نساجي – گروه نساجي فرقاني ) براي نمايشگاه محصولات نساجي كه از شنبه آينده در تهران افتتاح خواهد شد ؛ به خاطر حجم بالاي راشها (2400 دقيقه ) وقت سر خاروندن هم ندارم ...

البته توي  دو سه هفته اخير كه نتونستم اينجا بيام بيكار هم نبودم  نسخه اي از"پسرك چشم آبي " رو  براي جشن تصوير سال آماده كردم و اين بار در دقيقه  89 تحويل دادم ، در ميان فيلمهايي كه در باره نويسندگان و شاعران تا حالا ساخته شده اين فيلم يك سر و گردن بالاتره و حرفهايي براي گفتن داره ؛ چند وقت پيش وقتي قالب اين وبلاگو عوض كردم پست "پسرك چشم آبي" به هم ريخت و من هر كاري كردم درست نشد به خاطر همين به زودي يه پست جديد براش تنظيم مي كنم با خبرهاي جديد ...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وقتي سر يه چهار راه پشت چراغ قرمز ايستادي به چي نگاه مي كني ؟

اعداد چراغ قرمز ؟

 چشمهاي منتظر براي سبز شدن ؟

پيرزني كه با قامت خميده اش منتظر سبز شدن چراغ عابر پياده است ؟

راننده هاي بي حوصله ؟

بچه اي كه به دنبال پروانه اي ناگهان دست مادرشو رها مي كنه و به وسط خيابون مياد ؟

چشمهاي مادر كه هراسان اونو دنبال مي كنه ؟

ماشيني كه صداي ترمزش دستهاي عابران را به سمت گوشاشون مي بره ؟

راننده كه ...

زن كه ...

بچه كه ...

يا نه اينقدر ها هم جزئي نگر نيستي ؟!

اين دقيقا همون تدوينه ، انتخاب تصويري از ميان انبوهي تصوير ديگر كه ذهن توسط چشم انجام مي ده ؛ گاهي در يك صحنه پر تنش مثل تصادف تعداد تصاوير زياد هستند و چشم مدام از تصويري به روي تصوير ديگري حركت ( كات / cut ) مي كنه ؛ و يا در صحنه اي ديگه كه چشم عاشقانه به بازي سرخوشانه يه كودك به آرامي ( اسلو موشن slow motion / )  از تصويري به تصوير ديگري حركت ( ديزالو dissolve/) مي كنه و يا (فيد / fade in ) كه همون باز شدن پلك هنگام بيداري در صبح و ( فيد اوت /    (fade out بستن چشم هنگام ديدن نور شديد خورشيد است  ؛ اينها ابزاري هستند در دست تدوينگر براي هدايت چشم مخاطبان روي پرده سينما … 

 

 

تغيير نام به خاطر تدوين

دو سه ماهي هست كه از آغاز افتتاح وبلاگ" دلتنگيهاي تدوينگر خيابان بيست و ششم "مي گذرد؛ به دليل علاقه زيادم به داستانهاي جي . دي . سالينجر ومخصوصا مجموعه"دلتنگيهاي نقاش خيابان چهل و هشتم"اين اسم را براي وبلاگم انتخاب كردم ولي بعد از يه مدتي با توجه به مطالب درج شده در وبلاگ و به دليل تخصصي شدنش  ؛ نا گزير نام و قالب وبلاگ را تغيير مي دهم و وبلاگ " دلتنگيهاي تدوينگر خيابان بيست و ششم "را به زودي با قالبي جديد براي درج مطالب خودماني تر و بيان دغدغه هايم و همچنين معرفي كار ها و شنيده شدن صدايم  افتتاح خواهم كرد ....

 

 

بالاخره تموم شد بعد يك ماه تكاپو – پيش توليد و توليد و امروز هم تدوينش تموم شد

 

 

 

 

 

 

 

  

 

تدوین در سینما

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هنگامی که سینما سالهای آغازین خود را را پشت سر میگذاشت اولین فیلمهایی که ساخته شدند بطور تقریبی هر یک بیشتر از یک دقیقه طول نمیکشیدند. این فیلمها شامل حلقه های متشکل از یک نمای واحد بودند که بدون قطع فیلمبرداری و ضبط میشدند.
یعنی چه در فیلمهای مستند و چه در فیلمهای داستانی و بازسازی شده صحنه به گونه ای ترتیب داده می شد که وقایع همگی در این مدت کوتاه صورت ب÷ذیرد و دوربین از یک زاویه ثابت از ابتدا تا انتهای فآنرا ضبط کند.
در نتیجه بیننده این فیلمها همچون تماشاگر تئاتر بود که در سالن نشسته فو از یک زاویه مشخص به مجموعه وقایع نگاه می کند.
و شیوه ساخته شدن فیلمهانیز شباهت زیادی به کار تئاتر داشت چرا که بازیگران با توجه به همان زاویه دید ثابت دوربین که معمولا تمامی صحنه را در تصویر جا میداد نقش خود را از آغاز تا پایان ماجرا بطور پیوسته اجرا میکردند.
از لحظه ای که دوربین شروع به ضبط تصویر میکرد تا هنگامی که از حرکت می ایستاد و فیلمبرداری متوقف میشد یه (پلان) نامیده شد.باچنین تعریفی پس تمامی فیلمهای ساخته شده در آن سالها یک پلانی بودند.

اما بزودی فیلمسازان دریافتن که میشود تکه فیلمهایی را که بطور جداگانه فیلمبرداری کرده اند بدنبال یکدیگر بچسبانند و در طول نمایش یک حلقه فیلم چند تصویر متحرک متفاوت را از پی هم ارائه دهند. به این ترتیب وقایع یک فیلم می توانست در صحنه های مختلف و زمانهای متفاوت اتفاق افتد. این آغاز آشنایی با یک امکان فنی سینمای نوپا بود.

بررسی فنی تدوین

تدوین فیلم عبارتست از عمل ردیف کردن و بدنبال هم پیوستن دقیق تکه های نوار فیلم به گونه ای که نوارها یا پلانهایی که الزاما با ترتیب منطقی موضوع فیلم فیلمبرداری نشده اند در نهایت دارای تداوم و ترتیب منطقی و مورد نظر باشند. این فرایند را عمل مونتاژ فیلم نیز می نامند که آنرا (جنبه خلاقه و هنری ) فیلم می دانند.

وسایل کار تدوین

 

 

تدوين در مستند تلويزيوني‌

 

 

 

 

 

تلويزيون و فيلمسازي ويديويي فرآيند مستندسازي را دگرگون كرد. پيش از آن‌كه دوربين‌هاي ويديويي با امكانات گسترده و بي دردسر فيلمبرداري به بازار بيايند مستندسازي متكي بود بر گزينش انتخابگرانه صحنه‌ها براي فيلمبرداري كه به موجب آن مرحله مهم بعدي يعني تدوين با طرحي از پيش تعيين شده صورت مي‌گرفت و گزينه‌هاي انتخاب متعدد پيش روي تدوينگر قرار نداشت.

 به دليل محدوديت‌هاي فيلمبرداري، كارگردان مستند از لحظه فيلمبرداري كارگردان بود تا پايان تدوين نماها و آماده شدن فيلم براي نمايش. امروزه اما وضعيت به‌گونه ديگري است. امكان گسترده و بدون محدوديت فيلمبرداري حتي از غيرمعمول‌ترين زوايا و با كمترين هزينه، موجي از تصاوير گوناگون فيلمبرداري شده، راش‌هاي آرشيوي فراوان و متريال اوليه غير قابل تصوري از نماهاي تصويربرداري شده پيش روي تدوينگر قرار مي‌دهد و از اين رو ديگر نمي‌توان كارگرداني مستند را كارگرداني در حين فيلمبرداري ناميد. حالا آنچه اهميت دارد، تدوين است. كارگردان مستند تلويزيوني را بي‌اغراق مي‌توان تدوينگر دانست. ديگر كار تدوينگر (همچون تدوين فيلم سينمايي داستاني) همسويي با فكر كارگردان به هنگام فيلمبرداري صحنه‌ها نيست بلكه عمدتاً  به جز ايده اوليه و انتخاب سوژه   از همان ابتدا فكر كارگردان در همين اتاق مونتاژ مجال پياده شدن پيدا مي‌كند.

رابطه نما با نما : تدوين

 

 

 

 

 

 

از دهه 1920 كه نظريه پردازان سينما كم كم به امكانات تدوين پي بردند ، بحث درباره آن بيشترين سهم را به خود اختصاص داده است . اين توجه بيش از اندازه به تدوين ، خالي از عيب نبود ، چون بعضي نويسندگان به غلط ، كليد سينماي خوب ( يا حتي همه سينما ) را در تدوين يافتند . در حالي كه بسياري از فيلمها ، به خصوص در دوره قبل از 1904 ، از تنها يك نما تشكيل مي شدند و بنا بر اين اصلا سر و كاري با تدوين نداشتند . گاهي در فيلمهاي تجربي با طول دادن هر نما به اندازه فيلم خامي كه درون دوربين است ، تدوين از اهميت ساقط مي شود ، مثل فيلم " منطقه مركزي " اثر مايكل اسنو و فيلم " بخور و بخواب و فرمانروايي كن " از اندي وارهول . اين فيلمها لزوما از نظر ارزشهاي سينمايي كمتر از فيلمهايي نيستند كه به شدت متكي بر تدوين اند .